Çocuk nörolojisi neye bakar?
Konusu olan hastalıklar, ağır beyin hasarlarından, geçici felçlere, iyi veya kötü seyirli epilepsilerden basit bayılmalara, otistik şikayetlerden, davranış bozukluklarına, kas hastalıklarından sinir yaralanmalarına kadar geniş bir yelpazede yayılır. Çocuk nöroloji doktorları gereken test ve tetkikleri uyguladıktan sonra şikayetlere ve elle muayene sonucuna göre teşhis koyabilmektedir.
Çocuk nörolojisi nedir ve muayene nasıl ilerler?
Pediatrik nöroloji yani çocuk nörolojisi yenidoğan, bebek, çocuk ve ergenlerde beyinle ilgili sorunların teşhisi ve tedavisiyle ilgilenen bilim dalıdır. Hastaların rahatsızlıklarının ele alınmasında atılması gereken ilk adım, klinik değerlendirmedir. Öncelikle birinci ağızdan ve çocukların yakınlarından rahatsızlığın seyri ve hikayesinin dinlenir bundan sonra da çocuk muayene edilir. Bu ilk klinik izlenimler, genellikle, birçok hastalık için tanıya götüren bilgileri ortaya çıkarır. Hastaların nörolojik sorunlarının ele alınmasında akla hep bazı ileri tetkikler (MRI ve EEG gibi) gelse de klinik değerlendirmenin çok belirleyici bir rolü vardır. Zaman zaman hastaların testlerinden çıkan kimi yanıltıcı sonuçlar, hastanın rahatsızlığı ile ilgili basit klinik saptamalarla önemsiz kılınır. SMA, epilepsi, serebral palsi, mikrosefali, down sendromu gibi hastalıklar da çocuk nörolojisinin alanını ilgilendirmektedir.
SMA hastalığı
Gevşek bebek sendromu olarak da bilinen SMA hastalığı hareket sinir hücrelerinden kaynaklı nöro-müsküler bir hastalık. 3 evrede görülen SMA hastalığının en tehlikelisi SMA Tip 1 denilen evre. SMA Tip 1 hastalığının belirtileri çocukluk yaşlarından itibaren gözle görülebilir. SMA belirtileri içerisinde yutkunma ve solunum zorluğu, desteksiz oturamama gibi sorunlar vardır. Belirli bir tedavisi olmayan SMA'da sadece bazı bakımlar yapılarak, hastanın yaşam kalitesinin artırılması önemlidir. SMA testi ile hastalık teşhis edilebilir. SMA test ile andaki düz kaslara karşı oluşan antikorlarin miktarı ölçülür. SMA bağışıklık sistemi tarafından düz kaslara karşı üretilen proteindir.
Epilepsi
Endişeli aileler için “Epilepsi nedir?” sorusunun yanıtı “Epilepsi, beyin normal aktivitesinin, sinir hücrelerinde geçici olarak meydana gelen anormal elektriksel aktivite sonucu bozulması ile oluşan klinik durum” şeklinde verilebilir. Epilepsi hastalığı beyinden kaynaklanan ve tekrar eden nöbetlerle kendini gösterir. Epilepsi belirtisi bu nöbetlerdir. Nöbetlerde boş bakma, kasılma, kontrol edilemeyen hareketler, bilinçte değişiklik görülebilir. Çocukluk ve ergenlikte nöbetler yaygın olabilir. Epilepsi nöbetleri tedavisi için, aileden alınan kapsamlı bir öykü, fiziki muayene, kan tetkikleri, eektroensefalografi ve görüntüleme yöntemleri gereklidir. Epilepsi büyük çoğunlukla tek bir ilaçla kontrol altına alınabilir, diğer çocuklarda ise birden fazla ilaç kullanımı olabilir. Nöbetleri bu ilaçlara rağmen engellenemeyen çocuk hastalarda ise cerrahi yöntemlere başvurulur.
Çocuk nörolojisi hangi hastanelerde var?
Memorial Şişli, Ataşehir, Ankara ve Kayseri hastanelerinde çocuk nörolojisi bölümü vardır. Bölümde ilgili tetkikler uzman hekimler tarafından yönetilir, tedaviler ise yine uzman hekim kadrosu tarafından yürütülür.
Çocuk nörolojisinde bilimsel yöntemler
Çocuk nörolojisi hastalarının beyin ve sinir sistemini ilgilendiren rahatsızlıkları çok çeşitlidir. Bunların içinde muayenehane şartlarında yardımcı olmaya çalıştığımız önemli başvurular şunlardır:
Yaşa uygun nörolojik gelişim sorunları:
Şuur değişikliği veya tekrarlayan ataklar şeklinde seyreden durumlar:
Doğum döneminde veya gebelikte gelişen sorunlar:
Zor doğuma bağlı beyin hasarları (Serebral palsi (CP), spastik veya hipoton felçler)
Erken doğuma bağlı hasarlar (Spastik diparezi, tetraparezi)
Doğumda kol sinirlerinin hasarı (Brakial pleksopati)
Mikrosefali (Ufak baş büyüklüğü)
Güçsüzlük ve dengesizlik:
Görüntüleme (MRI, BT, US) ile saptanan durumlar:
Hidrosefali (Beyinde su toplaması)
Beyinde kistler (Araknoid kist)
Beyin tümörleri
Beyin kanaması, damar yumakları ve genişlemeleri (AVM, anevrizma)
Omurilik doğumsal anomalileri (Spina bifida)
Hareket bozuklukları
Tikler (basit tikler veya Tourette Sendromu)
Distoniler (Kontrol edilemeyen düzensiz kasılmalar)
Kore-atetoz (İstem dışı hızlı veya kıvrılma şeklinde hareketler)
Davranış bozuklukları:
Bunlar daha çok psikiyatrik konular olmakla beraber ek sorun olarak görülebilir.
Genetik veya metabolik sorunlar:
Tiroit bezi sorunları
Amino asit metabolizma bozuklukları (Fenilketonüri)
Organik asit metabolizması sorunları
Mitokondri hastalıkları
Kromozom anomalileri (Down Sendromu)
Yüz ve başka yapısal farklılıklarla belli olan genetik tablolar
Çocuk Nörolojisi Muayenesinde Değerlendirilen Özellikler:
Genel durum, yaşa uygun tepki ve gelişim
Oryantasyon ve bilgi durumu
Baş büyüklüğü
Konuşma ve hareket becerisi
Koordinasyon, erişme ve denge
Güç, yürüme becerisi
Refleksler
Patolojik ve yenidoğan refleksleri
Görme ve işitme alanları
Göz hareketleri ve göz dibi